Objawy autyzmu (ASD) u przedszkolaka rzadko są zero-jedynkowe. Częściej jest to mozaika zachowań, które wpływają na codzienne funkcjonowanie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze obszary, które warto monitorować.

1. Komunikacja i mowa: więcej niż brak słów

U 3-latka komunikacja powinna służyć budowaniu relacji. W spektrum autyzmu możesz zauważyć:

echolalię: dziecko powtarza usłyszane frazy z bajek lub pytania dorosłych, zamiast odpowiadać własnymi słowami,
trudności z zaimkami: dziecko mówi o sobie w trzeciej osobie (np. „Krzyś chce pić”),
brak inicjowania rozmowy: maluch potrafi nazywać przedmioty, ale nie używa mowy, by o coś poprosić lub podzielić się wrażeniem,
dosłowność: trudności w rozumieniu prostych poleceń, jeśli nie są one bardzo konkretne.

2. Relacje z rówieśnikami: „obok” zamiast „z”

W wieku przedszkolnym dzieci zaczynają przechodzić od zabawy równoległej do wspólnej. U dziecka w spektrum:

zabawa samotna: dziecko preferuje własny świat i wydaje się nie zauważać obecności innych dzieci,
brak dzielenia pola uwagi: dziecko nie przynosi „pokazówki”, nie sprawdza wzrokiem, czy rodzic widzi to, co ono robi,
trudności w zabawie tematycznej: brak zabaw „na niby” (np. karmienie lali, udawanie kierowcy autobusu). Zabawa często jest schematyczna – np. kręcenie kółkami, segregowanie klocków wg kolorów.

3. Sensoryka i emocje: świat jako wyzwanie

Przedszkole to miejsce pełne bodźców (hałas, zapachy, jasne światła). Przedszkolak w spektrum może:

zatykać uszy podczas wspólnego śpiewania lub w gwarnej sali,
reagować lękiem na zmiany: każda modyfikacja planu dnia lub inna trasa do przedszkola kończy się silnym wybuchem emocji,
wykazywać stereotypie: machanie rękami, kręcenie się w kółko czy fiksacje na punkcie specyficznych przedmiotów (np. tylko wentylatory, tylko numery linii autobusowych).

Blog